محمد على شاه آبادى
58
شذرات المعارف ( فارسى )
پنجم : اقتصاد در امر معيشت و ترك قيود مضره كه اهم مقاصد اسلام است . « 1 » ششم : ايجاد شركت از روى قواعد علميه براى ترقى تجارت مشروع و صناعت و زراعت و ترويج البسه و اقمشه مصنوعى اسلامى و مملكتى . « 2 »
--> اسلام بينديشد و خود را براى پياده كردن چنين اهداف مقدسى آماده كند . مسلمان بايد بهگونهاى در جامعه ظاهر شود كه وجود ، رفتار ، گفتار و عقايد او سبب گرايش مردم به اين شيوه شود و او ازآنجاكه نمونهاى از جهت اخلاق ، رفتار و افكار است ، كه بهطور حتم در زمينه شعائر اسلامى و بزرگداشت آن اهتمام مىورزد و با حضور در صفوف مسلمانان و اجتماعات آنان ، پيوستگى خود را اعلام مىدارد كه اينگونه انجام وظيفه از لوازم دارا بودن مزاياى اخلاقى و فكرى است كه دارنده آن هرگز در اينباره غفلت نخواهد كرد . ( 1 ) . مسئله اقتصاد در زمان ما جايگاه ويژهاى دارد و بهصورت يك رشته علمى با شاخههاى گوناگون آن در دانشگاهها مطرح است ؛ ولى آنچه در زندگى روزمره هر انسان مسلمان بايد به آن توجه شود ، رعايت اقتصاد است كه مراد از آن ، ميانهروى در هزينههاى مصرفى است . همان گونه كه كم مصرف كردن و قناعت بيش از حد زيانآور است ، اسراف و مصارف بىرويه گذشته از آنكه به تلف كردن سرمايه كارساز مىانجامد ، زيانهاى اجتماعى را نيز در پى دارد . بنابراين تنها رعايت حد اعتدال است كه در رفع نيازهاى ضرورى ، هم موجب تأمين خواستههاى سالم و عقلايى است و هم سبب واكنشهاى زيانبخش در جامعه نمىشود . ازاينرو سفارش اسلام به پيروان خود اين است كه در زندگى از سرگرم شدن به امورى كه در ادامه زندگى سالم نقشى برعهده ندارد ، خوددارى كنند و از تجمل در امورى كه براى وضع خانوادهها زيانآور است بپرهيزند ؛ همچنين به جاى آنكه دستاورد خود را صرف مواردى كنند كه در رفع نيازها نقشى ندارند ، بكوشند سرمايههاى پنهانى خود را در كارهاى مفيد به مصرف رسانند . بنابراين بر هر مسلمان صاحب عقيده و علاقهمند به توسعه و پيشرفت معارف اسلامى لازم است كه در شيوه زندگى به ميانهروى روآورد تا از نيروى كار و درآمد خويش بتواند در مسير سعادت و كاميابى انسانها بهره گيرد . ( 2 ) . ششمين نكته اينكه براى توسعه مالى و قدرت آن و به دست آوردن بازارهاى تجارتى لازم است كه نيروهاى فردى در قالب شركتهاى تجارتى جمعآورى و با قواعد علمى توأم شوند تا شغل تجارت و صنعت كشاورزى از حالت سنتى و فردى به فراگير و جهانى تبديل شود ؛ همچنين توليدات صنعتى